Kolekcja

Sztambuchy w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu

Sztambuch (niem. das Stammbuch) to rodzaj niewielkiego albumu, znanego już od XVI wieku pod nazwą album amicorum („księga przyjaciół”), w którym zbierane były wpisy przyjaciół, kolegów, profesorów, osób poznanych w czasie studenckich peregrynacji, stanowiące trwałą pamiątkę wspólnie przeżytych chwil. Takie akademickie wpisy pro memoria opatrywano cytatami ze znanych dzieł, łacińskimi i greckimi sentencjami, niekiedy także ilustracjami. Sztambuch narodził się w kręgach uniwersyteckich, stając się trwałym elementem kultury studenckiej, a począwszy od XVIII wieku zyskał popularność w kręgach elitarnych - moda na pamiątkowe wpisy wkroczyła na salony towarzyskie, stąd wiele zachowanych albumów z autografami znanych artystów, pisarzy, naukowców, polityków... Idea „księgi przyjaciół” rozwinęła się na ziemiach polskich w drugiej połowie XVIII wieku. Sztambuchy znane były w Polsce także pod innymi rodzimymi nazwami: trwalnik, imionnik bądź pamiętnik.

W zbiorach rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu znajduje się bogata kolekcja sztambuchów z XVII-XX wieku.