Wyszukiwanie zaawansowane ?

Obiekt

[Raj duszny] Hortulus animae polonice. [Kraków, Florian Ungler i Wolfgang Lern, 1513] 8°
Pobierz

Tytuł: [Raj duszny] Hortulus animae polonice. [Kraków, Florian Ungler i Wolfgang Lern, 1513] 8°

Data wydania:

2006

Typ obiektu:

reprinty

Wariant tytułu:

Do druku podał Wiesław Wydra

Współtwórca:

Wydra Wiesław (red.)

Wydawca:

Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne ; Biblioteka Uniwersytecka, Poznań

Miejsce wydania:

Poznań

Seria wydawnicza:

Libri librorum ; Bibliotheca paleotyporum in lingua Polonica impressorum

Opis:

Raj duszny to najdawniejsza, wydrukowana w całości w języku polskim książka, która – choć fragmentarycznie – dochowała się do czasów współczesnych. Znanych jest jej osiem kart o numeracji od XVI do XXIII, które tworzą jeden, trzeci z kolei arkusz, opatrzony sygnaturą C1-8. Owe kartki zostały znalezione w latach osiemdziesiątych XIX w. w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu, w oprawie klocka z dwoma drukami z roku 1506 i 1515. Niestety, bezcenne szczątki tej książki są już niedostępne, gdyż zaginęły podczas ostatniej wojny. Podobizny znalezionych we Wrocławiu kart znane są tylko z fotografii, które opublikował Ludwik Bernacki w swoim dziele Pierwsza książka polska. Studium bibliograficzne, Lwów 1918, s. 409, 411–413, 415–423, 425–427, skąd je tutaj reprodukujemy. Książka, której tytuł jest domniemany, bo nie zachowała się przecież karta tytułowa, wyszła w Krakowie spod pras Floriana Unglera i jego wspólnika Wolfganga Lerna w końcu 1513 r. Liczyła prawdopodobnie około 20 arkuszy (160 kart) i pod względem typograficznym była dość starannie zrealizowana, wydawcy opatrzyli ją drzeworytami, a czerwonym drukiem odbili tytuły modlitw i niektóre litery. Raj duszny należy do typu niezwykle popularnych modlitewników zwanych Hortulus animae (Paradisus animae, Ogród duszny, Raj duszny), które w XV–XVII w. masowo tłoczono w języku łacińskim i językach narodowych. Zawierały one teksty modlitewne zbliżone do brewiarzowych, a przeznaczone były dla odbiorców świeckich. Tłumaczem i redaktorem Raju dusznego jest Biernat z Lublina (ok. 1465 – ok. 1529). Jego modlitewnik stanowi przeróbkę pokrewnej Hortulusom łacińskiej książki do nabożeństwa Mikołaja Saliceta Antidotarius animae, rozszerzoną o krążące wcześniej w Polsce modlitwy. Opracowany przez Biernata z Lublina tekst długo służył jako trwała podstawa dalszych wydań Raju (tylko do 1547 r. istniało co najmniej sześć edycji), którego zawartość stale powiększano i redagowano na nowo. Książka cieszyła się wielka wziętością. Obliczona na szeroki krąg odbiorców, była dla drukarzy szczególnie korzystną imprezą nakładową. Tłoczono więc modlitewnik w XVI w. wielokrotnie, lecz z powodu zaczytania, z dalszych wydań, podobnie jak z edycji 1513 r., znane są tylko skąpe fragmenty. W całości zachowało się jedynie wydanie Andrzeja Piotrkowczyka z 1636 r., które już jednak bardzo mało przypomina pierwotnie zredagowaną przez Biernata książkę Raj duszny z 1513 r. uważany jest za pierwszą drukowaną w języku polskim książkę. Coraz częściej jednak to zaszczytne pierwszeństwo przypisuje się książce noszącej tytuł Historyja umęczenia Pana naszego Jezusa Chrystusa, na pienie polskie wydana, która może nawet została wytłoczona przed 1508 r. w Krakowie. Egzemplarz tego nieznanego obecnie druku opisał Hieronim Juszyński w 1820 r. (por. jego Dykcjonarz poetów polskich, Kraków 1820, t. 2, s. 423–424).

Język:

pol

Format obiektu cyfrowego:

application/pdf

Identyfikator:

ISBN 83-88176-80-3

Temat i słowa kluczowe:

raj Hortulus pierwsza drukowana książka polska inkunabuł starodruk

Kolekcje, do których przypisany jest obiekt:

Data ostatniej modyfikacji:

27 sie 2018

Data dodania obiektu:

30 paź 2014

Liczba wyświetleń treści obiektu:

2 100

Liczba wyświetleń treści obiektu w formacie PDF

1944

Wszystkie dostępne wersje tego obiektu:

https://www.wbc.poznan.pl/publication/418100

Wyświetl opis w formacie RDF:

RDF

Wyświetl opis w formacie OAI-PMH:

OAI-PMH

Nazwa wydania Data
[Raj duszny] Hortulus animae polonice. [Kraków, Florian Ungler i Wolfgang Lern, 1513] 8° 27 sie 2018

Obiekty Podobne

[Księgi o żywocie krześcijańskim]. Kraków, Hieronim Wietor, 1522. 4°

[Pseudo-Augustinus] Wydra Wiesław (red.)

2014
reprinty

Historyja barzo miła i wesoła ku czcieniu, która jest rzeczona i wypisana o Szczęściu a o Swejwoli, a zwłaszcza o żywocie dworskim. Kraków, Hieronim Wietor, [po 17 V 1522] 4°

Wydra Wiesław (red.)

2010
reprinty

[Naznamionowanie dzienne miesiącow nowych pełnych lata 1520?]. [Kraków, Hieronim Wietor, 1519/1520] pl°

Mikołaj z Szadka (1489–1564) Wydra Wiesław (red.)

2010
reprinty kalendarz

Naznamionowanie dzienne miesiącow nowych pełnych [...] lata [...] 1525. [Kraków, Hieronim Wietor, 1524/1525] pl°

Mikołaj z Szadka (1489–1564) Wydra Wiesław (red.)

2010
reprinty kalendarz

De medicina.

Celsus, Aulus Cornelius. Fontana, Benedetto (14..-15..). Drukarz Pinzi, Filippo (14..-po 1530). Drukarz

6 V 1497
inkunabuł

Inkunabuły graficzne odnalezione w zbiorach Biblioteki Kapitulnej w Gnieźnie

Sawicka A.

1935
nadbitki

De mirabilibus mundi.

Albert Wielki (święty ; 1193?-1280) Gallus, Bonus. Drukarz

[ca 1478]
inkunabuł

Philosophia pauperum, sive Isagoge in libros Aristotelis physicorum, de coelo et mundo, de generatione et corruptione, meteororum et de anima (version B). Add: Aegidius Columna: De regimine principum (Excerpt): De passionibus animae

Albert Wielki (święty ; 1193?-1280) Farfengo, Battista (14..-15..). Drukarz

13 VI 1493
inkunabuł
Więcej
×

Cytowanie

Styl cytowania:

Dane kontaktowe

Adres do korespondencji

ul. Jana Pawła II 10
61-139 Poznań

E-Mail

wbc@man.poznan.pl

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji